“`html
Emtia Piyasalarında Dalgalı Seyir ve Öne Çıkan Gelişmeler
Emtia piyasaları, Amerika Birleşik Devletleri’nde açıklanan eylül enflasyonunun beklenenden düşük gelmesi ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Asya turuna yönelik artan iyimserlikler nedeniyle çalkantılı bir dönem geçirdi. Yatırımcılar, dikkatlerini Fed’in (ABD Merkez Bankası) para politikası kararları ve Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştireceği görüşmelere çevirdi.
Geçtiğimiz hafta emtia piyasalarında, güvenli liman talebinin azalması ve teknik seviyelerin test edilmesi sonucunda değerli metallerde kayıplar görüldü. Ancak tarım, enerji emtiaları ve baz metallerde ise dünya genelindeki siyasi ve jeopolitik gelişmelerin etkisi ile karışık bir seyir izlendi.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump’ın Çin, Güney Kore ve Japonya liderleriyle gerçekleştireceği Asya turunu duyurdu. Başkan Trump, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi’nde konuşma yapacak ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping dahil diğer APEC liderleri ile bir araya gelecek.
Bunun yanı sıra, önümüzdeki hafta Fed ve diğer büyük merkez bankalarının para politikası kararları yatırımcıların ilgi odağı olacak. ABD hükümetinin kapalı olmasından kaynaklanan veri akışındaki kesintiler, Fed’in ne yapacağına dair belirsizlik oluşturdu. Eylülde enflasyonun düşük kalması, gelecek toplantıda faiz indirilme ihtimalini artırdı.
Piyasalardaki fiyatlamalara bakıldığında, Fed’in 28-29 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilecek toplantısında politika faizini 25 baz puan düşürmesi bekleniyor. Ayrıca, Aralık ayındaki toplantıda da uygulanan gevşeme politikasının devam etmesi muhtemel görünürken, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) önümüzdeki toplantısında faiz oranlarını sabit tutması bekleniyor. ECB Başkanı Christine Lagarde’ın açıklamaları ise yatırımcılar tarafından dikkatle izlenecek.
Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) alınacak para politikası kararlarında ise politika faizinin %0,5’te sabit kalması öngörülüyor. Bu toplantı, yeni Başbakan Takaiçi Sanae döneminin ilk para politikası kararı olacak ve gözler Başkan Kazuo Ueda’nın yapacağı açıklamalarda olacak.
Makro ekonomiye dair bilgiler, ABD’de açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerinde gözlemlendi. Eylülde aylık %0,3, yıllık %3 artış kaydedilen TÜFE; çekirdek TÜFE ise, aylık %0,2, yıllık %3 artışla piyasa beklentilerini karşılayamadı.
Dahası, Rusya-Ukrayna savaşına dair gelişmelerin takibi devam ediyor. Avrupa Birliği, Rusya’nın sıvılaştırılmış doğal gazını (LNG), bankaları ve petrol taşıyan ‘gölge filo’ya yönelik yeni yaptırımlarını onayladı.
Bu gelişmeler ışığında, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, gün içindeki %3,93 ile 7 Nisan’dan beri en düşük seviyesine dokunurken, haftayı %4 seviyesinden kapattı. Dolar endeksi ise %0,5 artışla 98,95 seviyesine ulaştı.
Değerli Metallerde Şok Dalgalanmalar
Değerli metaller, sona eren hafta içinde önemli dalgalanmalar yaşadı. ABD’de açıklanan eylül enflasyon verisinin ardından kısa süreli bir yükseliş gören değerli metaller, haftanın başında altın öncülüğünde gelen kar satışları ve güvenli liman talebindeki azalma yüzünden düşüşle kapandı.
Analistler, ABD-Çin geriliminin azalacağına dair gelişmelerin güvenli liman talebini zayıflatan etkenlerden biri olduğunu belirtiyor. Altındaki teknik düzeltmeler de değerli metallerde geniş çaplı satışlara yol açtı. Altın fiyatları, eylüldeki düşük enflasyon verilerinin ardından Fed’in faiz indirebileceği yönündeki beklentileri pekiştirmesine rağmen, hafta içinde kaydedilen yeni zirvelerin ardından yaşanan teknik düzeltmeler ile geriledi. Haftayı 4381,55 dolarla kapatan altın, önceki dokuz haftalık yükseliş trendini sona erdirdi.
Değerli metallerde ons fiyatları; gümüşte %6,5, paladyumda %3,3, altında ise %3,2 değer kaybı yaşarken, platin hafif bir düşüşle haftayı tamamladı.
Baz Metallerde Talep Artışı Mümkün
Baz metaller, arz endişeleri ve Trump’ın Asya turuna yönelik olumlu hava ile haftayı artışla kapattı. Bakır fiyatları, arz sorunları ve Uluslararası Bakır Çalışma Grubu’nun (ICSG) raporundaki verilerin etkisiyle değer kazandı. Rapor, 2026 yılında küresel bakır piyasasında önemli bir açık olabileceğine işaret etti.
Bu raporda, 2025 için öngörülen 178 bin tonluk fazlaya karşın, 2026’da yaklaşık 150 bin ton arz açığı bekleniyor. Öte yandan, Endonezya ve Şili’deki üretim aksamaları ve doğal afetler, bu durumu körükleyebilir. Bu durum, baz metallerdeki fiyatların bu hafta librelik bazda; alüminyumda %3,1, çinkoda %2,8, kurşun ve bakırda %2,5, nikelde ise %1,6 değer kazancı sağlamasına yol açtı.
Petrol Fiyatları Yükseliş Göstermeye Devam Ediyor
Petrol fiyatları, geçirdiği dalgalı dönem sonrasında artış gösterdi. Arz fazlası korkularıyla başlayan haftada, özellikle ABD’nin bazı Rus şirketlere yönelik yaptırımları ve ABD-Rusya zirvesinin iptal edilmesi, arz sıkıntısı endişelerini artırarak fiyatların yükselmesine yol açtı.
Brent petrolün varil fiyatı hafta başında 61,01 dolara kadar gerilerken, Trump ile Putin arasındaki planlanan zirvenin iptal edilmesi fiyatlara olumlu yansıdı. Zirve, Rusya’nın Ukrayna ile alakalı ateşkes çağrılarını reddetmesi üzerine ertelendi.
Ayrıca, ABD’nin en büyük iki petrol şirketi Rosneft ve Lukoil ile olan iştiraklerine yaptırım uygulaması, arz kaygılarını artırarak fiyatların toparlanmasına başlıca etken oldu. Analistler, fiyat artışındaki bir diğer etkenin ise ABD ve Çin arasında iyimserlik yaratan ticaret görüşmeleri olduğunu vurguluyor.
Öte yandan, Uluslararası Enerji Ajansı’nın geçen haftaki Petrol Piyasası Raporu, global petrol talebindeki olumsuz görünümün fiyatların artışını sınırladığını belirtti. Doğal gaz fiyatları ise, ABD’deki beklenen soğuk hava nedeniyle artış gösterdi. Meteorolojik tahminler, önümüzdeki iki hafta boyunca mevsim normallerinin altında sıcaklıklar öngörürken, ısınma amaçlı talebin artacağı beklentisi doğurdu.
Brent petrolün varil fiyatı bu hafta %6,5 artarken, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gaz fiyatı da %9,8 değer kazandı.
Tarım Emtialarında Karışık Gelişmeler
Tarım emtia piyasalarında, jeopolitik gelişmeler, hava koşulları ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar fiyatları etkiledi. ABD ile Çin arasındaki ticaret iyimserliği risk iştahını artırırken, ham petrol fiyatlarının artışı da destek sağladı.
Soya fasulyesinde, Çin’in eylülde ABD’den ithalatının sıfıra inmesi dikkat çekti. Yüksek gümrük vergileri nedeniyle alıcıların Brezilya ve Arjantin’e yönelmesi, ayrıca APEC zirvesindeki görüşmelerde alımların yeniden başlayacağı beklentisi fiyatları destekledi.
Mısır fiyatları, ABD’de biyoetanol üretiminin günlük 1 milyon 112 bin varile ulaşması ve stokların %3,1 oranında azalmasıyla destek buldu. Ayrıca, Meksika ve Güney Kore’nin ABD mısırına olan ilgisi devam ederken, Brezilya’daki mısır ihracat beklentileri yukarı yönlü revize edildi.
Öte yandan, Çin’de hasat sırasında aşırı yağışların rekolteyi etkilemesi, ülkenin ilerleyen dönemlerde ithalat ihtiyacını artırabileceği öngörüsünü pekiştirdi. Chicago Ticaret Borsası’nda ise, bu hafta pirinç %4,3, soya fasulyesi %4, buğday %1,8 ve mısır %0,4 artış gösterdi.
ABD’de yer alan emtia borsası Intercontinental Exchange’de libre bazında, kahve %0,7 artarken, pamuk %0,2, şeker %3,4 düşüş kaydetti. Kakaonun ton fiyatı ise haftayı %7,4 artışla tamamladı.
“`