Hemoroid Nasıl Teşhis Edilir, Hangi Testler Yapılır?
Günlük yaşamı olumsuz etkileyen rahatsızlıklar arasında belki de en utandırıcı olanlardan biri hemoroiddir. Halk arasında basur olarak bilinen bu hastalık, ne yazık ki çoğu zaman önemsenmez veya doktora danışmak ertelenir. Oysa hemoroidin doğru şekilde teşhis edilmesi, başarıyla tedavi edilmesinin ilk ve en önemli adımıdır. Peki hemoroid nasıl teşhis edilir? Hangi testler yapılır? İşte tüm merak ettikleriniz, samimi bir dille ve adım adım açıklanıyor!
Hemoroid Nedir?
Kısaca hemoroid; anüs bölgesindeki toplardamarların genişlemesi ve şişmesiyle oluşan bir damar hastalığıdır. İç (internal) ve dış (eksternal) hemoroid olmak üzere iki ana tipi vardır. En sık rastlanan belirtiler arasında; makat bölgesinde şişlik, kaşıntı, ağrı ve özellikle tuvalet sırasında kanama yer alır. Fakat bu şikayetler başka hastalıkların da belirtisi olabileceğinden doğru teşhis kritik önemdedir.
Hemoroid Teşhisi Nasıl Konulur?
Hemoroid şüphesiyle doktora başvurduğunuzda, sizi bekleyen süreç oldukça sistematiktir. İşte adım adım bir hemoroid teşhisinin nasıl konulduğu:
- Hasta öyküsünün dinlenmesi: İlk adım elbette ki şikayetlerinizi detaylıca anlatmanız. Doktorunuz; kanama tipi, ağrı şiddeti, şişliğin ne zamandır devam ettiği gibi bilgileri toplar.
- Fiziksel muayene: Çoğu zaman, anal muayene yani makat bölgesinin elle ve gözle incelenmesiyle hemoroid belirtileri anlaşılır.
- Tanıyı pekiştiren testler: Gerektiğinde teşhis için birtakım testler de istenebilir.
Hemoroid Teşhisinde Uygulanan Testler Nelerdir?
Her hemoroid vakasında ileri testlere gerek duyulmayabilir. Ancak kanamanın nedeni net değilse, şüpheli bir vaka varsa veya yaşınız gereği kanser taraması yapılacaksa, aşağıdaki testler teşhisin netleşmesinde yardımcı olur:
| Test Adı | Nasıl Uygulanır? | Amaç |
|---|---|---|
| Dijital rektal muayene | Doktor, steril eldivenle parmağını anüse yerleştirir ve elle muayene yapar. | Şişlik, kitle, duyarlılık ya da nodül var mı bakılır. |
| Anoskopi | Kısa, aydınlatmalı tüp (anoskop) ile makat ve rektumun ilk birkaç santimi incelenir. | İç hemoroidler direkt gözlemlenir, iltihap veya çatlaklar tespit edilir. |
| Rektoskopi | Daha uzun bir tüple (rektoskop) rektumun tamamı incelenir. | Hemoroid dışında bir hastalık olup olmadığı değerlendirilir. |
| Kolonoskopi | Uzun, kıvrılabilir bir kamera hortumuyla kalın bağırsak komple gözlenir. | Özellikle 50 yaş üzeri ve bağırsak kanseri şüphesi olanlarda tercih edilir. Tümör, polip, ülser vs. tespiti için kullanılır. |
| Dışkı (gaitada) gizli kan testi | Dışkı örneği laboratuvara gönderilir, mikroskobik kan olup olmadığına bakılır. | Gözle görülmeyen kanamaların saptanması ve başka hastalıkların dışlanması için yapılır. |
Her Test Her Hastaya Uygulanır mı?
Dürüst olmak gerekirse, kesinlikle hayır! Çoğunlukla yalnızca basit bir fiziksel muayene ve hasta öyküsüyle hemoroid teşhisi koymak mümkündür. Ancak;
- 50 yaş üstü bireyler,
- Ailede bağırsak kanseri öyküsü olanlar,
- Tuvalet kağıdında sık sık kan görüp nedeni anlaşılmayanlar,
- Anemi (kansızlık) gibi ek şikayetleri olanlar,
- Daha önce tanı almamış, atipik bulgular gösteren kişiler,
gibi özel gruplarda ek testlerle hemoroidin mi, yoksa daha ciddi bir hastalığın mı sorumlu olduğunun aydınlatılması gerekir. Bu nedenle doktorunuzun size özel önerilerini dikkate almanız büyük önem taşır.
Hemoroid Teşhisi Neden Bu Kadar Önemlidir?
Makat kanaması deyip geçmeyin! Hemoroid teşhisinin bu kadar ciddiye alınmasının temel nedeni, benzer şikayetlere neden olabilen başka, hatta hayatı tehdit eden hastalıkların gözden kaçırılmaması içindir. Makatta şişlik ya da kanama, hemoroid dışında;
- Anal fissür (makat çatlağı),
- Anal fistül,
- Polipler,
- Enfeksiyonlar,
- Bağırsak polipleri ve kolon kanseri,
gibi hastalıklardan kaynaklanabilir. Erken teşhis, hemoroid dahil tüm makat hastalıklarında tedavinin anahtarıdır!
Teşhis Koyulunca Ne Olur?
Doğru teşhis konduktan sonra doktorunuz, hemoroidin derecesine, türüne ve size özel durumlara göre en uygun tedavi planını paylaşacaktır. Kimi zaman yalnızca yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlar yeterli olurken, bazı hastalarda minör cerrahi işlemler gerekebilir. Ancak asıl önemli olan; utanmadan ve ertelemeden bir uzmana danışmak!
Kafanıza Takılanlar İçin Sıkça Sorulan Sorular
- Hemoroid teşhisi acı verici mi?
Çoğu kişi yalnızca hafif bir rahatsızlık hisseder. İşlemler genellikle hızlı ve güvenlidir. - Testler öncesi hazırlık gerekir mi?
Basit bir muayene için özel bir hazırlık gerekmese de, kolonoskopi gibi testlerde barsağın temizlenmesi gerekebilir. - Hangi doktora başvurmalıyım?
Genel cerrahi uzmanları, proktologlar ve gastroenterologlar bu alanda hizmet verir.
Sonuç: Sağlığınızı Ertelemeyin!
Hemoroid teşhisi, çoğunlukla hızlı ve kolay bir süreçtir. Aylarca çekinerek dolaşmak, sorunların büyümesine yol açabilir. Unutmayın, utangaçlık değil, vakit kaybı daha çok sorun çıkarır. Şikayetleriniz varsa hemen bir uzmana başvurun, gerekiyorsa yukarıda anlattığımız testlerle kesin teşhise ulaşın. Her sorununuzu, özellikle de sağlığınızı ertelemeyin!
